Hội chứng giảm tưới máu - "Ruột sốc" (Hypoperfusion complex / Shock bowel)

Các phát hiện trên hình ảnh CT:

• Đường tiêu hóa: Thực quản chứa dịch (fluid-filled esophagus). Phù nề lớp dưới niêm mạc và tăng quang lan tỏa niêm mạc ruột non và đại tràng (diffuse mucosal hyperenhancement and submucosal edema - dấu hiệu "ruột sốc").
• Tạng ổ bụng:
  • Lách nhỏ (small spleen, thể tích 85 mL).
  • Thành túi mật tăng quang nhẹ (mildly hyperenhancing gallbladder wall).
  • Dịch quanh tụy (peripancreatic fluid) và dịch ổ bụng lượng ít (small ascites).
• Hệ thống mạch máu & Tuần hoàn:
  • Tĩnh mạch chủ dưới xẹp (flattened IVC).
  • Động mạch chủ nhỏ (đường kính trước sau đoạn dưới thận là 1.0 cm).
• Hệ cơ xương khớp: Gãy xương ổ cối phải và vòng chậu, kèm tổn thương mô mềm/cơ vùng đùi trên.
• Hình ảnh thì muộn: Niêm mạc ruột vẫn tiếp tục tăng quang kéo dài; thận vẫn giữ hình ảnh ngấm thuốc dạng persistent nephrogram.

Bàn luận chuyên môn:

Hội chứng giảm tưới máu (Hypoperfusion complex) xảy ra do mất máu và tình trạng tụt huyết áp kéo dài sau chấn thương chi trên. Tình trạng này phản ánh đáp ứng giao cảm của cơ thể đối với tình trạng tụt huyết áp, trong trường hợp này bao gồm các biểu hiện sau:

• Ruột sốc (shock bowel): Co thắt mạch máu nội tạng (splanchnic vasoconstriction) dẫn đến tăng tính thấm niêm mạc, gây rò rỉ dịch và thuốc cản quang vào khoảng kẽ thành ruột.
• Tăng quang thành túi mật.
• Lách nhỏ.
• Thận ngấm thuốc kéo dài (persistent nephrogram).
• Dịch quanh tụy.
• Tĩnh mạch chủ dưới xẹp và động mạch chủ nhỏ.
• Tràn dịch ổ bụng.

Đáng chú ý, một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng giảm thể tích lách thực sự là chỉ thị nhạy cảm nhất của hội chứng giảm tưới máu (34 trong số 35 bệnh nhân có phim chụp trước đó ghi nhận thể tích lách giảm >30%). Trung bình, thể tích lách ở bệnh nhân có hội chứng sốc giảm thể tích tuần hoàn là 107 mL, so với 220 mL ở nhóm chứng.

Nguồn tham khảo: https://radiopaedia.org/cases/hypoperfusion-complex-shock-bowel