Chấn thương vùng bụng chậu thấu bụng | Ca lâm sàng chẩn đoán hình ảnh

Mô tả phát hiện hình ảnh & Bàn luận chuyên môn:

Chấn thương vùng bụng chậu thấu bụng ở hố chậu trái, với đường đi của vật nhọn (trajectory) xuyên qua các cơ thành bụng trước bên, đại tràng xuống và cơ thắt lưng chậu trái, bao gồm:

• Tổn thương rách các cơ thành bụng trước bên, bao gồm cơ chéo bụng ngoài, cơ chéo bụng trong, cơ ngang bụng, mạc ngang và phúc mạc; đi kèm với phù nề, tụ máu, khí tự do và xuất huyết đang hoạt động (active bleeding) lan vào rãnh đại tràng phải/trái (vùng hố đại tràng trái).
• Tổn thương rách đại tràng xuống tại vị trí tương ứng, kèm theo xuất huyết đang hoạt động và khối máu tụ cận tổn thương.
• Tổn thương rách cơ thắt lưng chậu trái, kết hợp với tụ máu trong cơ và xuất huyết đang hoạt động.

Báo cáo phẫu thuật:

• Khi vào ổ bụng, ghi nhận khoảng 500 mL máu và máu cục, kèm theo tình trạng chảy máu rỉ rả liên tục từ thành bụng trái.
• Ổ bụng được hút sạch máu. Phát hiện một lỗ thủng kích thước 1 x 1 cm trên đại tràng xuống, nằm sát mạc Toldt bên trái.
• Thám sát vùng hố chậu trái, gần vị trí vết thương vào, phát hiện chảy máu động mạch đang hoạt động xuất phát từ tổn thương động mạch thượng vị nông.
• Cầm máu thành công bằng cách khâu cầm máu động mạch thượng vị nông. Đại tràng trái được giải phóng (mobil hóa) từ góc lách đến đại tràng xích-ma.
• Đại tràng xuống được đưa ra ngoài qua thành bụng trái tại vị trí thủng để tạo hình hậu môn nhân tạo (colostomy).

BÀN LUẬN CHUYÊN MÔN:

Các phát hiện hình ảnh học và ngoại khoa hoàn toàn phù hợp với chấn thương vùng bụng chậu thấu bụng.

• Chấn thương vùng bụng chậu thấu bụng thường là kết quả của việc xuyên thủng khoang phúc mạc do vết thương do súng bắn hoặc dao đâm, đồng thời là nguyên nhân hàng đầu gây tỷ lệ bệnh tật và tử vong. Các tổn thương thấu bụng có thể biểu hiện bằng các dấu hiệu hình ảnh tinh tế hoặc phức tạp, đặt ra những thách thức chẩn đoán lớn cho các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh.
• Chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang (Contrast-enhanced CT) là phương pháp hình ảnh học được lựa chọn hàng đầu trong đánh giá chấn thương thấu bụng, mang lại độ nhạy và độ đặc hiệu cao trong việc phát hiện tổn thương cả tạng đặc và tạng rỗng.
• Một nguyên tắc cơ bản trong việc đọc phim CT ở bệnh nhân chấn thương thấu bụng là theo dõi đường đi của vật xuyên thấu — kỹ thuật được gọi là ghi hình đường đạn/đường đi tổn thương trên CT (CT trajectography hoặc CT trajectogram).
• Ngoài vai trò đánh giá ban đầu, CT ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong đánh giá sau phẫu thuật đối với những bệnh nhân trải qua phẫu thuật kiểm soát tổn thương (damage control surgery), giúp phát hiện và xử trí kịp thời các tổn thương bị bỏ sót.

Nguồn tham khảo: https://radiopaedia.org/cases/penetrating-abdominopelvic-trauma