Tụ máu dưới màng cứng cấp trên nền mạn tính

• Đặc điểm tổn thương chính:

  • Ổ tụ máu dưới màng cứng vùng lồi bán cầu trái kích thước lớn, biểu hiện tăng tỷ trọng hỗn hợp.
  • Thành phần cấp tính (tăng tỷ trọng) lắng đọng ở phụ thuộc (phía dưới).
  • Thành phần mạn tính (giảm tỷ trọng) nằm ở phía trên.
  • Hai mức hematocrit riêng biệt xác nhận sự hiện diện của một vách màng bên trong ổ tụ máu, phù hợp với chẩn đoán tụ máu dưới màng cứng cấp trên nền mạn tính.

• Hiệu ứng khối và di lệch cấu trúc:

  • Hiệu ứng chiếm chỗ toàn thể nặng nề với xóa mờ các rãnh cuộn não bán cầu trái.
  • Chèn ép não thất bên trái kèm theo bẫy dịch và giãn não thất bên đối bên.
  • Thoát vị dưới liềm não từ trái sang phải và thoát vị xuyên lều tiểu não bên trái đi xuống.

• Tổn thương phối hợp:

  • Ổ tụ máu dưới màng cứng cấp tính kích thước nhỏ bổ sung dọc theo vùng lồi thái dương phải và lan dọc theo liềm đại não sau.
  • Nghi ngờ các ổ nhồi máu cũ tại mức nhân xám trung ương bên trái (cần đánh giá cẩn thận để loại trừ các thay đổi thiếu máu cục bộ cấp tính liên quan đến hiệu ứng khối hoặc thoát vị nhu mô).

• Bàn luận chuyên môn:

  • Bệnh học: Tụ máu dưới màng cứng cấp trên nền mạn tính xảy ra khi máu mới chảy vào bên trong ổ tụ máu mạn tính có từ trước, thường sau chấn thương đầu nhẹ ở người cao tuổi, người có tăng huyết áp không kiểm soát hoặc đang dùng thuốc chống đông.
  • Hình ảnh học (CT không cản quang): Xuất hiện dưới dạng khối dịch ngoài trục hình liềm với tỷ trọng hỗn hợp - máu cấp tính tăng tỷ trọng lắng đọng bên dưới dịch/máu mạn tính giảm tỷ trọng - thường gây ra hiệu ứng khối và lệch đường giữa.
  • Lâm sàng: Bệnh nhân thường biểu hiện với đau đầu, lú lẫn hoặc các thiếu sót thần kinh khu trú có xu hướng nặng dần.
  • Điều trị & Tiên lượng: Phựa thuộc vào kích thước, hiệu ứng khối và triệu chứng lâm sàng, từ theo dõi bảo tồn đến phẫu thuật dẫn lưu lỗ khoan sọ (burr-hole) hoặc mở sọ giải ép. Nhận biết sớm và đánh giá ngoại thần kinh cấp cứu là cực kỳ quan trọng để ngăn ngừa biến chứng như tăng áp lực nội sọ và thiếu máu cục bộ cấp tính do thoát vị nhu mô não.

Nguồn tham khảo: https://radiopaedia.org/cases/acute-on-chronic-subdural-hematoma-6